Περὶ τῆς ἀνασκαφῆς
Τὴν ἀνασκαφὴν ταύτην παρασκευάζει ἡ Ὁμὰς Ἐρευνῶν τοῦ Τριτογενοῦς (TRG), σύλλογος τῶν τε τέρψεως ἕνεκα ἀπολιθώματα συλλεγόντων καὶ τῶν κατ᾽ ἐπάγγελμα παλαιοντολογίᾳ ἀσχολουμένων. Συνεργάζονται δὲ καὶ τῷ Μουσείῳ Φυσικῆς Ἱστορίας τοῦ Λονδίνου. Σκοπὸς αὐτῶν ἐστιν εὑρεῖν ἀπολελιθωμένα λείψανα ὀρνίθων, ἑρπετῶν καὶ θηλαστικῶν. Τὰ δὲ λοιπὰ εὑρήματα, οἷον ὀδόντας καρχαριῶν, ὀστᾶ ἰχθύων καὶ ὄστρακα, ἔξεστι τοῖς μετέχουσιν ἑαυτοῖς φυλάττειν.
Πλείω δὲ περὶ τῆς γεωλογίας καὶ τῶν ἀπολιθωμάτων τῆς χώρας ἔστιν ἀναγνῶναι ἐν τῇ περὶ τοῦ Ἀββαείου Δρυμοῦ σελίδι.
Ἄφιξις εἰς τὸ Ἀββαεῖον Λεσνές
Ἐγγυτάτω μὲν κεῖται ὁ τῶν ἁμαξοστοιχιῶν σταθμὸς τοῦ Ἀββαείου Δρυμοῦ (Abbey Wood). Ἐκεῖθεν δὲ πεζῇ τις ἐν δέκα που λεπτοῖς ἀφικνεῖται εἰς τὸ ἄλσος ἐν ᾧ τὰ ἐρείπια τοῦ Ἀββαείου Λεσνές ἐστιν.
Μοναστήριον δὴ τοῦτο ἦν τὸ παλαιόν. Κατὰ δὲ τὴν ἱστορίαν τοῦ Ἀββαείου, ὁ καρδινάλιος Γούλζυ κατέλυσεν αὐτὸ τῷ 1525 ἔτει, πρὶν ἔτι τὰ μοναστήρια καθόλου καταλυθῆναι ἐπὶ Ἑνρίκου τοῦ ὀγδόου. Ἐκ δὲ τῶν νῦν ἐρειπίων δῆλόν ἐστιν ὅτι μέγα τι ἦν τὸ οἰκοδόμημα.
Διὰ τῆς ὕλης
Ὄπισθεν τοῦ Ἀββαείου ἄρχεται ἡ ὕλη. Εἰσέρχεται δέ τις κατὰ τὰς ἀτραποὺς μεταξὺ τῶν δένδρων, διὰ τῶν καταπεπτωκότων φύλλων. Μία μὲν ἀτραπὸς συντομωτέρα φέρει πρὸς τὸν τῆς ἀνασκαφῆς τόπον, βαθμίδας δὲ ἔχει. Ἐγὼ δὲ τὸ ἁμάξιόν μου ἕλκων περιῆλθον διὰ τῆς ὁμαλωτέρας ὁδοῦ.
Πρὸς τῇ εἰσόδῳ πίναξ ἦν ἀναγγέλλων ὅτι τῇ Κυριακῇ, τετάρτῃ τοῦ Ὀκτωβρίου, ὁ τόπος ἄβατος ἔσοιτο τοῖς πολλοῖς· τὴν γὰρ TRG ἀνασκαφὴν ποιήσεσθαι ἐρεύνης ἕνεκα. Παρὰ δὲ τὸν πίνακα καὶ θηρίον τι μικρὸν εἱστήκει ὥσπερ τὴν εἴσοδον φυλάττον.
Ἡ ἀνασκαφή
Μεστὸς ἦν ὁ τόπος κάδων, λεκανῶν, κοσκίνων καὶ σάκκων. Οἱ δὲ ἄνθρωποι ἐν τῷ πηλῷ ἐπόνουν, οἱ μὲν κοσκινίζοντες, οἱ δὲ ἐγκεκυφότες τῇ ἐκκεχωσμένῃ γῇ καὶ ἀπολιθώματα ζητοῦντες.
Ὄπισθεν δὲ τοῦ φραγμοῦ μηχανὴν μικρὰν πρὸς τὸ σκάπτειν μεμισθωμένοι ἤγαγον, ἵνα βαθὺ ὀρύξαντες ἀφίκωνται εἰς τὰ στρώματα τὰ ἀπολιθώματα ἔχοντα. Τὴν δὲ ἐξορυττομένην γῆν εἰς σωρὸν μικρὸν συνέβαλλον. Ἕκαστος οὖν τοὺς κάδους ἐκεῖσε φέρων ἔπληρεν αὐτοὺς σκαφείῳ καὶ πάλιν ἀπέφερεν, ἵνα κοσκινίσῃ τὴν γῆν.
Πλύσις καὶ κοσκίνισις
Ἔδει τὴν μὲν ἄμμον ἀποπλύνειν ἀπὸ τῶν ἀπολιθωμάτων, τὰ δὲ λεπτὰ τὰ ὑπολειπόμενα (θραύσματα, λιθίδια καὶ ὅσα ἄλλα) εἰς σάκκους συλλέγειν καὶ οἴκαδε φέρειν, ἵνα ἐκεῖ διακρίνωσιν αὐτά. Τὰ δὲ μείζω, οἷον μεγάλους ὀδόντας, ὄστρακα καὶ ὀστᾶ, ἐγὼ ἐξέλεγον καὶ ἐνετίθην εἰς τὰ ἀγγεῖα ἃ ἐμαυτῷ ἐκομισάμην.
Τὰ εὑρήματα
Ἐν ταῖς φωτογραφίαις δύο ἀγγεῖα φαίνεται εὑρημάτων πλήρη· τὸ μὲν ὀδόντας καὶ ἄλλα λείψανα σπονδυλωτῶν ἔχει, τὸ δὲ ὄστρακα. Ἐν τῷ προτέρῳ μάλιστα διακρίνονται οἱ τῶν καρχαριῶν ὀδόντες, ταῖς τε λαμπραῖς κορυφαῖς καὶ ταῖς δικρόοις ῥίζαις. Εἰσὶ δὲ καὶ σπόνδυλοί τινες, μικρὸν θραῦσμα χελώνης ὀστράκου καὶ ὀστοῦν μικρὸν ἐκ τῆς οὐρᾶς ἰχθύος, τὸ ὑπουραῖον λεγόμενον.
Τὰ δὲ ὄστρακα χωρὶς εἰς ἄλλο ἀγγεῖον ἐνέθηκα. Εἰσὶ μὲν γαστρόποδα, εἰσὶ δὲ δίθυρα, καὶ τὰ πλεῖστα ὁλόκληρα· πολλὰ γὰρ ἦν θραύσματα ἃ οὐκ ἄξιον ἦν συλλέγειν. Καὶ ἐν τοῖς κοινοτάτοις εὑρήμασιν ἔστι τι θεάσασθαι, ἐάν τις ὀλίγον προσέχῃ τὸν νοῦν.
Συσκευὴ καὶ ἐπάνοδος
Τέλος δὲ καιρὸς ἦν τὰ σκεύη συλλέγειν. Τοὺς κάδους, τὰ κόσκινα, τοὺς σάκκους καὶ τὰ ἀγγεῖα τὰ πανταχοῦ κείμενα πάντα ἔδει ἀποφέρειν.
Τὰ οὖν ἐμαυτοῦ ἐπὶ τὸ ἁμάξιον ἀναθέμενος πάλιν ἐπορευόμην κατὰ τὴν ἀτραπόν. Οὔπω οἶδα πόσων χιλιογράμμων βάρος ἐκ τῆς ἐκδρομῆς ταύτης οἴκαδε ἐκόμισα· τότε μέντοι μέγα ὄφελος ἦσαν οἱ τροχοί!